مصرف شود . ( چون همهء اينها صرف پول در مسير وقف است و منافاتى با غرض واقف ندارد . ) قوله : ولو خرب : اگر بخشى از وقف خراب شود و بيعش جايز گردد و باقيمانده فعلًا قابل انتفاع است و براى چند سالى كه بطن موجود هستند از آن بهره مىبرند ولى بعداً و براى بطون بعدى از حيّز انتفاع مىافتد آيا ثمن بخش مخروبه را مىتوانيم در جهت تعمير و اصلاح باقيمانده مصرف كنيم تا بطون بعدى از آن منتفع شوند ؟ يا خير ؟ البتّه با رضايت بطن موجود مانعى ندارد ولى كلام در اين است كه آيا بدون رضايت آنها همچنين چيزى جايز است ؟ مىفرمايد : در اين رابطه دو وجه وجود دارد كه در مسأله‌اى كه در آينده داريم خواهد آمد و آن اينكه : فعلًا محصول اين باغ را برداشت كرده‌ايم ولى براى انتفاع بطون بعدى نياز به تعمير و اصلاح و بازسازى دارد ( و واقف هم در متن وقف شرط نكرده كه اگر وقف نياز به اصلاح داشت مىتوانيد از محصول آن برداشته و عين موقوفه را اصلاح كنيد كه اگر شرط مىكرد مشكلى نبود . ) آيا شرعاً جايز است محصول فعلى را صرف تعمير عين موقوفه كنيم يا خير ؟ دو وجه است و اگر در آن مسأله قائل به جواز شديم در ما نحن فيه به طريق اولى حكم به جواز مىكنيم . پس بايد منتظر آن مسأله باشيم . قوله : و هنا فروع : در ضمن صورت اوّل فروع متعدّدى مطرح شد ، معذلك مىفرمايند : فروع ديگرى هم هست كه اگر مهارتى كسب كرده باشيد مىتوانيد آنها را استخراج كنيد : ( مثلًا اگر شراء مماثل ، واجب و لازم باشد آيا مماثل ناقص مثل مال شريكى اولويّت دارد ؟ يا غير مماثل تامّ ؟ و جهان . و مثلًا اگر مماثل خريديم و مبلغى اضافه آمد آيا با اين تتمّهء ثمن ، مماثل ناقص خريدارى كنيم يا غير مماثل تامّ ؟ و جهان . و مثلًا اگر مماثل خريدارى كنيم به نفع موجودين است و اگر غير مماثل باشد به نفع آيندگان است ، كدام رحجان دارد ؟ و جهان . و مثلًا اگر مطلب به عكس فرض قبل شد كدام رحجان دارد ؟ باز هم وجهان . ) صورت دوّم : صورت اوّل از مجموع ده صورتى كه بيع وقف جايز است ، اين بود كه عين موقوفه خراب شود بگونه‌اى كه كلّاً از حيّز انتفاع ساقط شود و با بقاء عين سر